Перейти к содержимому

Chizma geometriya

ChizGeo11210 · 2-семестр · 60110500 Изобразительное искусство и инженерная графика · Набор 2024 г.

Кредиты
5
Всего часов
150
Аудиторные
60
Тип
Обязательный
Блок
Majburiy fanlar
Форма итогового контроля
Imtihon

Распределение часов

  • Лекция30 ч
  • Практика30 ч
  • Самостоятельная работа90 ч

Темы · 55

Лекция · 30 ч

  1. 1.Egri chiziqlar va uning turlari. Tekis egri chiziqning egriligi. Evolyuta va evolventa. Tekis egri chiziq nuqtalarining klassifikasiyasi. Ikkinchi tartibli egri chiziqlar. Sirtlar. Sirtlar va uning berilish usullari. Sirtlarning turlari. Aylanish sirtlari. Sirtning paralleli va meridiani.2
  2. 2.Ikkinchi tartibli aylanish sirtlari. Aylanish sirtlarini tekislik va to‘g‘ri chiziq bilan kesishishi.2
  3. 3.Yoyiladigan va yoyilmaydigan sirtlar. Yoyilma bajarish usullari: uchburchaklar usuli, normal kesim usuli, dumalatish usuli. Yoyilmaydigan sirtlarning taqribiy yoyilmalarini bajarish.2
  4. 4.Sirtlarga urinma tekisliklar o‘tkazish. Sirtlarga urinma o‘tkazish holatlari. Sirtning elliptik, parabolik va giperbolik nuqtalari. Sirt proyeksiyalarining ocherklarini yasash.2
  5. 5.Sirtlarning o‘zaro kesishuv chizig‘ini yasash usullari. Yordamchi kesuvchi sferalar usuli. Sirtlar kesishish chizig‘ini yasashning umumiy algoritmi. Umumiy o‘qqa ega bo‘lgan aylanish sirtlarining o‘zaro kesishishi. O‘qlari umumiy nuqtaga ega bo‘lgan aylanish sirtlarining o‘zaro kesishuvi. Yordamchi kesuvchi sferalar usuli. Konsentrik va ekssentrik sferalar usuli.2
  6. 6.Parallel kesuvchi tekisliklar usuli. Parallel kesuvchi tekisliklar usuli. Kesuvchi tekisliklar dastasi usuli. Ikkinchi tartibli sirtlarning o‘zaro kesishishidagi maxsus hollar.2
  7. 7.Ortogonal proyeksiyalarda soyalar yasash nazariyasi. Ortogonal proyeksiyalarda soyalar yasash va uning amaliy ahamiyati. Ortogonal proyeksiyalarda tekis shakllar va geometrik sirtlarning o‘z va tushgan soyasini yasash.2
  8. 8.Perspektiva va uning turlari. Perspektivaning geometrik apparati. Perspektivaning maqsad va vazifalari. Perspektiva turlari. Perspektiva yasashning geometrik apparati va uning asosiy terminlari. Nuqtaning perspektivasi.2
  9. 9.To‘g‘ri chiziq va tekislikning perspektivasi. To‘g‘ri chiziq va tekislikning perspektivasini yasash algoritmi. Xususiy va umumiy vaziyatdagi to‘g‘ri chiziq va tekisliklarning perspektivalari. Ko‘tariluvchi va pasayuvchi to‘g‘ri chiziq va tekisliklar.2
  10. 10.Perspektiv masshtablar.2
  11. 11.Perspektivada pozitsion va metrik masalalar yechish. Perspektivada yechiladigan pozitsion masalalar. Perspektivada yechiladigan metrik masalalar.2
  12. 12.Perspektiv tasvir qurish usullari. Ko‘rish nuqtasini tanlash va eng yaxshi ko‘rish burchagi. Perspektiv tasvir qurish usullarining nazariy asoslari. Radial (nurlar izi) usuli.2
  13. 13.Inter’yer perspektivasi. Inter’erning frontal perspektivasi. Inter’erning burchakli perspektivasi.2
  14. 14.Markaziy proyeksiyalarda soyalar yasash nazariyasi. Markaziy proyeksiyalashda yorug‘-soya bajarish. Sun’iy va tabiiy yoritishda yorug‘-soya bajarish. Tabiiy yorug‘lik manbai. Quyoshning asosiy vaziyatlari.2
  15. 15.Aks tasvirlarning perspektivasi. Obyektlarning suv va ko‘zgu sathlaridagi aks tasviri perspektivasini qurish.2

Практика · 30 ч

  1. 1.Aylanish sirtlarni umumiy vaziyatdagi tekislik bilan kesishgan chizig‘ini va kesim yuzasining haqiqiy kattaligini aniqlash. Avvaldan berilgan parametrlarga asosan chiziq va sirtlarni loyihalash.2
  2. 2.Chiziqli sirtlarni tekislik bilan kesishgan chizig‘i va kesim yuzasining haqiqiy kattaligini aniqlash. To‘g‘ri chiziqni chiziqli sirt bilan kesishgan nuqtasini aniqlash.2
  3. 3.Sirtlarning yoyilmalarini yasash.2
  4. 4.Sirtlarga urinma tekisliklar o‚tkazish.2
  5. 5.Konsentrik va ekssentrik sferalar usulida sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini aniqlash.2
  6. 6.Parallel kesuvchi tekisliklar usulida sirtlarning o‘zaro kesishish chizig‘ini aniqlash.2
  7. 7.Obyektlarning shaxsiy va tushuvchi soyalarini aniqlash.2
  8. 8.Perspektivaning geometrik apparatini o‘zlashtirish. Nuqtaning perspektivasini yasash. To‘g‘ri chiziq va tekisliklarning turli vaziyatlari perspektivasini yasash.2
  9. 9.Geometrik sirtlarni tashkil qiluvchi to‘g‘ri chiziq va tekisliklar o‘rtasidagi pozitsion va metrik munosabatlarni tekshirish.2
  10. 10.Perspektiv masshtablar. Tekis shakllarning perspektivasi. Zinaning perspektivasini qurish.2
  11. 11.Geometrik shakl va jismlarning perspektivasini yasash.2
  12. 12.Arxitektorlar usulida ob’ekt perspektivasini qurish. «Yon devor» va «Plani pastga tushirilgan» usullarida obyekt perspektivasini qurish. To‘rlar va koordinatalar usulida obyekt perspektivasini qurish. Burchakli interyer perspektivasini qurish.2
  13. 13.Interyer perspektivasi. Frontal interer perspektivasini qurish. Inter’erning burchakli perspektivasini qurish.2
  14. 14.Geometrik sirt va me’moriy obidalarning shaxsiy va tushuvchi soyalari perspektivasini qurish. Sun’iy yoritish orqali intererda soya bajarish.2
  15. 15.Obyektlarning suv yuzasidagi aks tasvirini yasash. Xona ichida joylashgan buyumlarning vertikal, frontal va og‘ma ko‘zgulardagi aks tasvirlarini qurish. Rekonstruksiya. Kartinalarni perspektiv tahlili.2

Самостоятельная работа · 90 ч

  1. 1.Egri chiziqlarga urinma va normallar oʻtkazish.2
  2. 2.Ikkinchi tartibli aylanish sirtlarida nuqta va chiziqlarning yetishmovchi proyeksiyalarini aniqlash.4
  3. 3.Sirtlarni tekislik va toʻgʻri chiziq bilan kesishishi.4
  4. 4.Yoyiladigan va yoyilmaydigan sirtlarning yoyilmalarini bajarish va maketlarini tayyorlash.4
  5. 5.Sirtlarning ocherklarini yasashda urinma tekisliklarning ahamiyati.4
  6. 6.Sirtlarning oʻzaro kesishish chizigʻini aniqlashda konsentrik va ekssentrik sferalar usulini tatbiq etishning shartlari.2
  7. 7.Sirtlarning oʻzaro kesishish chizigʻini aniqlashda kesuvchi tekisliklar dastasi usulidan foydalanish.4
  8. 8.Yorugʻlikning fizik xususiyatlari va uning chizmadagi oʻziga xosliklari.4
  9. 9.Turli geometrik jismlarining shaxsiy va tushuvchi soyalarini aniqlash.4
  10. 10.Muhandislik inshootlarining shaxsiy va tushuvchi soyalarini aniqlash.4
  11. 11.Perspektivaning geometrik apparatini va uning terminlarini oʻzlashtirish. Narsalar tekisligi va fazodagi nuqtaning perspektivasini qurish.2
  12. 12.Kartina va narsalar tekisligiga nisbatan turli vaziyatda joylashgan toʻgʻri chiziqlarning perspektivasini qurish va ularning kartina izi hamda uchrashish nuqtalarini aniqlash.4
  13. 13.Kartina va narsalar tekisligiga nisbatan turli vaziyatda joylashgan tekisliklarning perspektivasini qurish va ularning kartina izi hamda uchrashish chiziqlarini aniqlash.4
  14. 14.Tekislikning narsalar tekisligi bilan kesishgan chizigʻini aniqlash. Kartina va narsalar tekisligiga nisbatan pasayuvchi, koʻtariluvchi toʻgʻri chiziq va tekisliklarni aniqlash va tahlil qilish.4
  15. 15.Geometrik shakllar orasidagi pozitsion va metrik munosabatlarni tekshirishga oid masalalar yechish.4
  16. 16.Tekis shakllarning perspektivasini qurish. Geometrik sirtlarning perspektivasini qurish.2
  17. 17.Koordinatalar usulida perspektiv tasvir qurish. Qush uchadigan balandlikdan obyekt perspektivasini qurish.4
  18. 18.Kartinani kattalashtirish va kichiklashtirish. Relefli perspektiva.4
  19. 19.Ogʻma tekislikda geometrik sirtlar va obyekt perspektivasini qurish.4
  20. 20.Burchakli va frontal interyerning perspektivasini qurish.4
  21. 21.Perspektivada soyalar bajarish.2
  22. 22.Eksteryer va interyerda aks tasvirlar perspektivasini yasash.4
  23. 23.Kartinalar (rassomlarning asarlari)ni perspektiv jihatdan tahlili.4
  24. 24.Perspektiv tasvirlarni rekonstruksiya qilish.4
  25. 25.Kuzatish perspektivasi va uning tasviriy san’atdagi oʻrni. Rasm chizishda perspektiva qoidalarini tatbiq qilish.4

Формы контроля (макс. балл)

  • Итоговый контроль 5
  • Итого 5
  • 1-й промежуточный 5
  • 2-й промежуточный 5

Источник: HEMIS. Названия как в HEMIS (на узбекском). Список литературы и критерии оценивания — в утверждённом силлабусе кафедры.

К учебному плану