Skip to content

O‘zbek dialektologiyasi

O‘D204 · 4-semester · 60111400 O‘zbek tili va adabiyoti · 2023 intake

Credits
4
Total hours
120
Contact hours
60
Type
Compulsory
Block
Majburiy fanlar
Final assessment
Imtihon

Hours breakdown

  • Lecture20 h
  • Practical40 h
  • Independent study60 h

Topics · 30

Lecture · 20 h

  1. 1.O‘zbek shevalari fanining maqsad va vazifalari. O‘zbek shevalari tarixi va taraqqiyot bosqichlari.2
  2. 2.Transkriptsiya va transliteratsiya.2
  3. 3.O‘zbek shevalari tasnifi va o‘rganilishi.2
  4. 4.Shevalarning fonetik xususiyatlari. Shevalarda fonetik qonunlar. Shevalarda fonetik jarayonlar. O‘zbek shevalari leksikasi2
  5. 5.Singormanizm va assimilatsiya. Ularning turlari. Singormanizmdan chekinish.2
  6. 6.O‘zbek shevalari lug‘atchiligi. Dialektal lug‘atchilik tarixi.2
  7. 7.O‘zbek tili lahjalari.Qarluq, qipchoq, o‘g‘uz lahjalari.2
  8. 8.O’zbek adabiy tili va shevalari o’rtasidagi ichki lakuna. Dialektal leksikografiya. O’zbek shevalari lug’ati.2
  9. 9.O‘zbek shevalarining grammatik xususiyatlari. O‘zbek adabiy tili va shevalar munosabati.2
  10. 10.O’zbek dialektologiyasi fanining til va adabiyot o’qituvchilari uchun ahamiyati.2

Practical · 40 h

  1. 1.Sheva, dialekt, lahjalarning xususiyatlari. Shevaga oid matnlarni transkriptsiyada yozish.2
  2. 2.Qarluq-chigil-o‘g‘uz lahjalarining fonetik, leksik, grammatik xususiyatlari.2
  3. 3.O‘zbek shevalaridagi fonetik o‘zgarishlar. Transkriptsiya va transliteratsiya.2
  4. 4.Dialektologiyaga doir tadqiqotlar. Singarmonizm. O‘zbek shevalaridagi singarmonizm ko‘rinishlari.2
  5. 5.Muayyan shevada dialektal so‘z turlari va ayrim olingan shevaning leksik xususiyatlari.2
  6. 6.Muayyan shevada dialektal lug‘at va uning turlari. Ularning tuzish tamoyillari2
  7. 7.Badiiy asarlardagi dialektizmlarning tahlili. Qarluq lahjasidan olingan matnlarni fonetik tahlil qilish.2
  8. 8.Qipchoq lahjasidan olingan matnlarni fonetik, leksik tahlil qilish.2
  9. 9.O‘g‘uz lahjasidan olingan matnlarni fonetik, leksik va morfologik tahlil qilish.2
  10. 10.Ma’lum bir shevaning kelishik hamda egalik shakllari.2
  11. 11.Muayyan shevada fe’lning zamon, shaxs-son, mayl shakllari, fe’lning vazifa uchun xoslangan shakllari.2
  12. 12.Muayyan shevada sifat, son, olmosh va ravish so‘z turkumlari2
  13. 13.Ma’lum bir shevada yuklama, ko‘makchi, undov va taqlid so‘zlarning qo‘llanilishi (matn tahlili)..2
  14. 14.Shevalardan yozilgan matnlarning sintaktik va kompleks tahlili.2
  15. 15.O‘zbek shevalarida forsiy izofaning qo‘llanilishi (matn tahlili). Shevalar va O‘zbek adabiy tili.2
  16. 16.Turkiy tillar singarmonizmi2
  17. 17.Shevalardagi olinma so’zlar2
  18. 18.Shevalarda omonimiya va sinonimiya2
  19. 19.Shevalar va adabiy til normalari2
  20. 20.O‘zbek adabiy tiliga asos bo‘lgan lahjalar.O‘zbek adabiy tiliga asos bo‘lgan lahjalar.2

Assessment (max score)

  • Final exam 5
  • Total 5
  • Midterm 1 5
  • Midterm 2 5

Source: HEMIS. Titles as in HEMIS (in Uzbek). Reading list and grading criteria are in the department's approved syllabus.

Back to curriculum