Skip to content

Grafik tasvirlash asoslari

GTA306 · 5-semester · 60110500 Fine Arts and Engineering Graphics · 2024 intake

Credits
6
Total hours
180
Contact hours
90
Type
Compulsory
Block
Majburiy fanlar
Final assessment
Imtihon

Hours breakdown

  • Lecture20 h
  • Practical70 h
  • Independent study90 h

Topics · 68

Lecture · 20 h

  1. 1.1-M. Qadimgi «Geometrik grafika tarixi»ga olimlarning qo‘shgan xissalari.2
  2. 2.2-M. Yevropada Uyg‘onish davrida geometriya sohalarining rivojlanishi.2
  3. 3.3-M. O‘zbekistonda chizma geometriya va muhandislik grafikasi fanlarining o‘qitilishi va uning taraqqiyot yo‘llari.2
  4. 4.4-M.Oddiy geometrik shakl va sirtlarni parametrlash asoslari.2
  5. 5.5-M. Pozitsion va metrik masalalar yechishda epyurni qayta tuzish usullaridan amaliy foydalanishning qiyosiy tahlili.2
  6. 6.6-M.Yordamchi proeksiyalash usulining mohiyati va uning amaliy ahamiyati.2
  7. 7.7-M. Geometrik yasashlar. Tutashmalar. Lekalo va sirkul egri chiziqlari.2
  8. 8.8-M. Kesimlar va qirqimlar. Og‘ma va tekis kesimlar hamda murakkab qirqimlarni detallarga tadbiq qilish.2
  9. 9.9-M. Aksonometrik Proeksiyalar. Izometriya, dimetriya va trimetriyada detallarning yaqqol tasvirini qurish usullari.2
  10. 10.10-M. Mashinasozlik chizmachiligi. Ajraluvchi va ajralmas birikmalar hamda ularning amaliyotdagi tadbig‘i.2

Practical · 70 h

  1. 1.1-A. To‘g‘ri chiziqqa oid grafik masalalar yechish. Izlari berilgan to‘g‘ri chiziqning proeksiyalarini tiklash.2
  2. 2.2-A. Umumiy va xususiy vaziyatdagi tekisliklarning xossa va xususiyatlarining tahlili. Tekislikni tahlil qilish.2
  3. 3.3-A.Tekislikka oid grafik masalalar yechish.2
  4. 4.4-A. Geometrik shakl va sirtlarni parametrlashga mashq.2
  5. 5.5-A. Geometrik shakllarning pozitsion va metrik munosabatlarini tekshirishda bissektor tekisliklaridan foydalanish.2
  6. 6.6-A. Bissektor tekisliklaridan foydalanib pozitsion va metrik masalalar yechishga mashq.2
  7. 7.7-A. Epyurni qayta tuzish usullarida grafik masalalar yechishga mashq.2
  8. 8.8-A. Yordamchi proeksiyalash usulida pozitsion va metrik masalalar yechishga mashq.2
  9. 9.9-A. Chizma geometriyadan Fan olimpiadasi masalalarini yechish. Aralash masalalar yechish.2
  10. 10.10-A. 2-tartibli egri chiziqlarni proyektiv xususiyatiga ko‘ra yasash usullari. 2-tartibli egri chiziqlarga urinma va normallar o‘tkazish.2
  11. 11.11-A.Siklik egri chiziqlarga urinma va normallar o‘tkazish. Egri chiziqlarning evolyutalarini yasash.2
  12. 12.12-A. Asoslari proeksiyalar tekisligida joylashgan ikki ko‘pyoqlikning o‘zaro kesishgan chizig‘ini aniqlash.2
  13. 13.13-A. Asoslari fazoda joylashgan ikki ko‘pyoqlikning o‘zaro kesishgan chizig‘ini aniqlashga mashq.2
  14. 14.14-A.Sirtlarning o‘zaro kesishgan chizig‘ini aniqlashda eng maqbul usulni tanlash va tatbiq qilish.2
  15. 15.15-A. Qiziqarli geometrik yasashlar.2
  16. 16.16-A. Aylanani teng bo‘laklarga bo‘lish usullarining qiyosiy tahlili va amaliyotdagi tatbiqi.2
  17. 17.17-A.Sirkul egri chiziqlarning turlari va uni yasash usullari hamda texnikadagi ahamiyati.2
  18. 18.18-A. Ko‘rinishlardagi “A” va “Ye” tizimlarning qiyosiy tahlili (aniq bir davlatlar misolida tahlil qilish).2
  19. 19.19-A. Qo‘shimcha va mahalliy ko‘rinishlar bajarishga oid topshiriqlar bajarish.2
  20. 20.20-A. Modelning uchta ko‘rinishini bajarish. Modelning yaqqol tasviri bo‘yicha oltita ko‘rinishini bajarishga oid mashq bajarish.2
  21. 21.21-A. Detal chizmasida oddiy qirqimlar tadbiq qilish.2
  22. 22.22-A. Detal chizmasida oddiy qirqimlar tadbiq qilish.2
  23. 23.23-A. Murakkab qirqim bajarish talab qilinadigan detallar chizmasini bajarishga oid mashqlar bajarish.2
  24. 24.24-A. Kesim va uning turlari. Kesim va qirqimning o‘zaro farqlari. Kesim turlarining detallar chizmasidagi amaliy tadbiqi.2
  25. 25.25-A. Qirqimlarning amaliy ahamiyati va tadbiqi.2
  26. 26.26-A. Og‘ma qirqim bajarish talab qilingan detal chizmasini taxt qilish.2
  27. 27.27-A. Tarkibida tekis qirqim chiziqlari mavjud bo‘lgan detal ishchi chizmasini bajarish.2
  28. 28.28-A. Tarkibida sirtlarning kesishish yoki o‘tish chiziqlari mavjud bo‘lgan detal aksonometriyasini qurish.2
  29. 29.29-A.Chizmachilik fanida loyihalash prinsiplari.2
  30. 30.30-A. O‘yib olish orqali detal hosil qilish, uning ortogonal va aksonometrik proeksiyasini bajarish.2
  31. 31.31-A. Detalni berilgan ortogonal proeksiyalari asosida uning izometrik Proeksiyasini qurish.2
  32. 32.32-A. Bino plani fasadi va qirqimini chizmalarini bajarish tartibi.2
  33. 33.33-A. Qurilish chizmalarida bino tom yopmalarini amaliy tadbig‘i.2
  34. 34.34-A. Standart biriktirish detallarining 3D modelini yasash.2
  35. 35.35-A. Geometrik va topografik sirtlarni berilishi va ularni tasvirlash.2

Independent study · 90 h

  1. 1.1. O‘rta Osiyolik va Evropa Uyg‘onish davri allomalarining tasviriy geometriya va perspektiv yasashlarga oid asarlari mazmuni.4
  2. 2.2. Geometrik grafika fani bo‘yicha qadimda va hozirgi kundagi chop etilgan adabiyotlarning qiyosiy tahlili.4
  3. 3.3. XX asrdagi Rossiyalik olimlarning ilmiy faoliyatlari.4
  4. 4.4. Chizma geometriya fani bo‘yicha o‘tkazilgan ilmiy konferentsiyalar va chop etilgan to‘plamlar, maqolalar.4
  5. 5.5. Moskva, Leningrad va Ukraina ilmiy maktablari.4
  6. 6.6. Mustaqillik davrida O‘zbekistonda chizma geometriya va muhandislik grafikasi fanlarining rivojlanishi.4
  7. 7.7. O‘zbekistonda chizmachilik qachondan boshlab o‘qitib kelmoqda va qaysi olimlar o‘z hissasini qo‘shdi.4
  8. 8.8. O‘zbekistondagi mahalliy va milliy olimlarning grafika faniga qo‘shgan hissalari.4
  9. 9.9. Hozirgi davrda chizmalar chizishning takomillashib borishi.4
  10. 10.10. Chizma geometriya va chizmachilikni o‘rganish, rivojlantirish uchun nimalar qilish mumkinligi haqida.4
  11. 11.11. Umumta’lim maktablari va kollejlarida chizmachilikni o‘qitishda tarixiy maʼlumotlardan foydalanish.4
  12. 12.12. Geometrik shakl va sirtlarning tekislik va fazodagi holat va shakl parametrlari.4
  13. 13.13. Geometrik shakl va sirtlarning tekislik va fazodagi holat va shakl.4
  14. 14.14.Tekislikning izlarini aniqlashda eng qulay holatdan foydalanish imkoniyatlari.4
  15. 15.15. To‘g‘ri chiziqni tekislik bilan kesishgan nuqtasini aniqlashda raqobatlashuvchi to‘g‘ri chiziqdan foydalanish.4
  16. 16.16. To‘g‘ri chiziqni tekislik bilan kesishgan nuqtasini aniqlashda raqobatlashuvchi to‘g‘ri chiziqdan foydalanish.4
  17. 17.17. Tekisliklarning o‘zaro kesishish chizig‘ini aniqlashda yordamchi kesuvchi tekislikning ahamiyati.4
  18. 18.18. Ikki to‘g‘ri chiziq orasidagi burchakni aniqlash.4
  19. 19.18. Ikki to‘g‘ri chiziq orasidagi burchakni aniqlash.4
  20. 20.19. Ikki tekislik orasidagi burchakni aniqlash.4
  21. 21.21. Tekis parallel ko‘chirish usulida turli murakkablikdagi masalalarni echish.4
  22. 22.22. Aylantirish usulida turli murakkablikdagi pozitsion va metrik masalalarni echish.4
  23. 23.25. Proeksiyalar tekisliklarini ikki marta almashtirish orqali grafik masalalar echish.2

Assessment (max score)

  • Final exam 5
  • Total 5
  • Midterm 1 5
  • Midterm 2 5

Source: HEMIS. Titles as in HEMIS (in Uzbek). Reading list and grading criteria are in the department's approved syllabus.

Back to curriculum