Asosiy mazmunga o'tish

Mexanika

MEXM1009 · 1-semestr · 60530500 Fizika · 2026-yil qabuli

Kredit
6
Jami soat
180
Auditoriya
72
Turi
Majburiy
Fanlar bloki
Majburiy fanlar
Yakuniy nazorat shakli
Imtihon

Soatlar taqsimoti

  • Ma’ruza36 soat
  • Amaliy36 soat
  • Mustaqil ta’lim108 soat

Mavzular · 64

Ma’ruza · 36 soat

  1. 1.Mexanika fanining maqsad va vazifalari. Fizika fanining rivojlanish tarixi. Fizikaning boshqa fanlar bilan aloqasi2
  2. 2.Kinematika asoslari. Fazo va vaqt. Sanoq tizimlari. Moddiy nuqta harakati. To‘g‘ri chiziqli harakat. Tezlik. Harakatning kinematik tenglamalari. Ko‘chish. To‘g‘ri chiziqli notekis harakat. Tezlanish.2
  3. 3.Egri chiziqli harakat haqida tushuncha. Egri chiziqli harakatda tezlanish. Markazga intilma tezlanish. Gorizontal va gorizontga nisbatan burchak ostidan otilgan jismlarning harakati2
  4. 4.Aylanma harakat kinematikasi. Aylana bo‘ylab harakat. Burchak tezlik va burchak tezlanish. Chiziqli va burchak tezliklar orasidagi bog‘lanish.2
  5. 5.Dinamika asoslari (I).Dinamika. Nyutonning I-qonuni. Inertsial sanoq sistemalari.2
  6. 6.Dinamika asoslari (II). Nyutonning II-qonuni. Nyutonning III-qonuni. Nyuton mexanikasining qo‘llanish chegaralari.2
  7. 7.Mexanik ish va quvvat. Energiyalar. Quvvat va uning birligi. Kinetik va potensial energiya. Energiyaning saqlanish qonuni.2
  8. 8.Jism impulsi va uning saqlanish qonuni. Jismning impulsi. Jismlar sistemasining impulsi. Impulsning saqlanish qonuni. Elastik va noelastik urilishlar.2
  9. 9.Moddiy nuqtalar sistemasining harakati. Massalar markazining harakati. Jismlarning massa va geometrik markazlari haqida. O‘zgaruvchan massali jism harakati. Reaktiv harakat.2
  10. 10.Butun olam tortishish qonuni. Jismlarning gravitasion maydondagi harakati. Keppler qonunlari.2
  11. 11.Qattiq jism aylanma harakati kinеmatikasi va statikasi. Aylanma harakat dinamikasi. Impuls mоmеnti va uning saqlanish qonuni. Inеrtsiya markazining harakati haqidagi tеоrеma. Gyuigens-Shteyner teoremasi.2
  12. 12.Ishqalanish kuchlari. Elastiklik kuchlari. Ishqalanish kuchlari. Sirpanish ishqalanishi. Dumalash ishqalanishi. Ichki ishqalanish. Elastik kuchlari Deformattsiya turlari.2
  13. 13.Noinersial sanoq sistemalaridagi harakat. Noinersial sanoq sistemasi. Inertsiya kuchlari. Tekis aylanayotgan sanoq sistemasi. Markazdan qochma kuch. Koriolis kuchi.2
  14. 14.Maxsus nisbiylik nazariyasi elementlari. Yorug‘lik tezligining doimiyligi. Eynshteynning nisbiylik prinsipi. Lorents almashtirishlari2
  15. 15.Mexanik tebranishlar. Tebranma harakat. Garmonik tebranishlar Tebranuvchi sistemaning tezligi va tezlanishi. Tebranuvchi sistemaning energiyasi. So‘nuvchi tebranishlar. Majburiy tebranishlar. Rezonans2
  16. 16.Mexanik to‘lqinlar. Tebranishlarni elastik muhitda tarqatish. Bo‘ylama va ko‘ndalang to‘lqinlar. To‘lqin harakat tenglamasi. To‘lqin harakat energiyasi.2
  17. 17.Akustika elementlari. Doppler effekti. Ultratovush va infratovushlar2
  18. 18.Suyuqliklar mexanikasi Suyuqliklarning harakat va muvozanat tenglamasi. Ideal suyuqlik zarrasi uchun dinamikaning asosiy qonuni. Bernulli tenglamasi. Suyuqlik bosimining jismga ta’siri. Torichelli formulasi. Magnus effekti2

Amaliy · 36 soat

  1. 1.To‘g‘ri chiziqli tekis harakat. Tezlik.To‘g‘ri chiziqli notekis harakat2
  2. 2.Yuqoriga tik otilgan jismning harakati. Egri chiziqli harakat. Aylana bo‘ylab harakat2
  3. 3.Gorizontal va gorizontga nisbatan burchak ostidan otilgan jismlarning harakati.2
  4. 4.Kuch. Nyuton qonunlari. Ishqalanish kuchlari2
  5. 5.Jismlarning qiya tekislikdagi harakati. Bloklar2
  6. 6.Mexanik ish va quvvat2
  7. 7.Kinetik va potensial energiya2
  8. 8.Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni2
  9. 9.Jism impulsi va uning saqlanish qonuni2
  10. 10.Elastiklik kuchlari. Og‘irlik kuchi.Arximed kuchi2
  11. 11.Butun olam tortishish qonuni2
  12. 12.Kepler qonunlari. Kosmik tezliklar2
  13. 13.Relyativistik mexanikada massa, tezlik va uzunlik2
  14. 14.Aylanma harakat qilayotgan jismning tezligi va kinetik energiyasi.2
  15. 15.Impuls momenti va uning saqlanish qonuni.Inersiya momentlarini hisoblash2
  16. 16.Suyuqlik va gazlar mexanikasi. Bernulli tenglamasi2
  17. 17.Jismlarning qovushqoq muhitdagi harakati2
  18. 18.Mexanik tebranishlar. Tebranishlarni qo‘shish.Mexanik to‘lqinlar2

Mustaqil ta’lim · 108 soat

  1. 1.Fizika fanining rivojlanish tarixi2
  2. 2.Fazo va vaqt. Sanoq sistemasi2
  3. 3.Harakatning nisbiyligi4
  4. 4.Harakatning grafigi. Tezlik va tezlanish grafiklari4
  5. 5.Galileyning nisbiylik printsipi4
  6. 6.Normal va tangentsial tezlanishlar4
  7. 7.Eynshteynnig nisbiylik prinsipi. Lorents almashtirishlari4
  8. 8.Bir vaqtlilikning nisbiyligi. Vaqt oralig‘ining nisbiyligi. Kesma uzunligining nisbiyligi4
  9. 9.Tezliklarni qo‘shishning relyativistik qonuni4
  10. 10.Moddiy nuqtalar sistemasining harakati4
  11. 11.Meshcherskiy tenglamasi4
  12. 12.Elastik va noelastik to‘qnashishlar4
  13. 13.Butun olam tortish qonuni4
  14. 14.Stoks formulasi4
  15. 15.Guk qonuni4
  16. 16.Koriolis kuchi4
  17. 17.Eynshteyn postulatlari4
  18. 18.Shteyner teoremasi4
  19. 19.Giroskop4
  20. 20.Laminar va turbulent oqimlar4
  21. 21.Avtotebranishlar4
  22. 22.O‘zaro tik tebranishlarni qo‘shish4
  23. 23.Bir tomonga yo‘nalgan tebranishlarni qo‘shish4
  24. 24.Majburiy tebranishlar. Rezonans4
  25. 25.To‘lqin tenglamasi4
  26. 26.Umov vektori4
  27. 27.Akustika4
  28. 28.Ultratovush va infratovush4

Nazorat turlari (maksimal ball)

  • Yakuniy nazorat 5
  • Umumiy 5
  • 1-oraliq nazorat 5
  • 2-oraliq nazorat 5

Manba: HEMIS. Fan va mavzu nomlari HEMIS’dagidek (o‘zbek tilida). Adabiyotlar ro‘yxati va baholash mezonlari — kafedraning tasdiqlangan sillabusida.

O‘quv rejaga qaytish